παρέχεται από
ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ
ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ
ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΛΑΣΗ
ΣΥΓΧΡΟΝΗ & ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ
ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΑ - ΚΤΙΡΙΟΔΟΜΙΚΑ
ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ
ΑΥΘΑΙΡΕΤΑ
ΕΘΝΙΚΗ ΥΠΟΔΟΜΗ ΓΕΩΧΩΡΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (ΕΥΓΕΠ)
ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΔΟΜΗΣΗΣ & ΠΕ.ΧΩ.ΣΧ
φωτογραφικό υλικό: Νίκος Δανιηλίδης
ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ & ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ » ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ » ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ
ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ
 

Ο Χωροταξικός σχεδιασμός ρυθμίζεται βασικά από το Νόμο 2742 για τον «Χωροταξικό Σχεδιασμό και Αειφόρο Ανάπτυξη και άλλες διατάξεις»

Νόμος 2742/1999 - ΦΕΚ Α 207 / 07.10.1999

Κατευθυντήριες Αρχές του Νόμου
Η πρώτη αρχή συνδέεται με την ανάδειξη του Χωροταξικού Σχεδιασμού ως πλαισίου ενίσχυσης και ανάδειξης της ποικιλότητας και πολυμορφίας του εθνικού χώρου, ισόρροπης διάχυσης της ανάπτυξης και προώθησης της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, καθώς και βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας του ελληνικού χώρου στο διεθνές και ευρωπαϊκό περιβάλλον.

Ο στόχος αυτός επιδιώκεται να υλοποιηθεί:
  • Μέσω της καθιέρωσης στρατηγικών κατευθύνσεων και πλαισίων Χωροταξικού σχεδιασμού και βιώσιμης ανάπτυξης σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, και
  • Μέσω του εκσυγχρονισμού του περιεχομένου του χωροταξικού σχεδιασμού ώστε αυτός να ικανοποιεί εναρμονισμένα αναπτυξιακούς στόχους, στόχους κοινωνικής συνοχής και στόχους προστασίας του περιβάλλοντος και να υλοποιεί δυναμικά τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης.
Η δεύτερη αρχή συνδέεται με τη συλλογική δράση και την κοινή ευθύνη για τη διαμόρφωση και την αποτελεσματική εφαρμογή του Χωροταξικού Σχεδιασμού.
Σύμφωνα με την αρχή αυτή, η επιτυχής σύλληψη και εφαρμογή μιας πολιτικής για την ολοκληρωμένη και βιώσιμη ανάπτυξη του ελληνικού χώρου δεν μπορεί να περιορίζεται στο πλαίσιο του Υπουργείου. Απαιτεί μια ευρύτερη και ενεργή ανάμιξη συναρμόδιων φορέων, της τοπικής αυτοδιοίκησης, εκπροσώπων της επιστήμης, της κοινωνίας και της οικονομίας.
Για το σκοπό αυτό:
  • Ιδρύεται Εθνικό Συμβούλιο  Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης, ως οργάνου κοινωνικού διαλόγου και διαβούλευσης με συμμετοχή εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και βασικών κοινωνικών και επιστημονικών φορέων.
  • Συνίσταται Επιτροπή Συντονισμού της Κυβερνητικής Πολιτικής στον τομέα του Χωροταξικού Σχεδιασμού, που συγκροτείται από αρμόδιους Υπουργούς, προκειμένου να επιτευχθεί ο απαιτούμενος συντονισμός των συναρμόδιων φορέων.

Η τρίτη αρχή συνδέεται με την διεύρυνση, τον εμπλουτισμό και την ανανέωση των εργαλείων και μηχανισμών άσκησης χωροταξικού σχεδιασμού.
Μεταξύ άλλων ο στόχος αυτός επιτυγχάνεται με την καθιέρωση:

  • μηχανισμών στρατηγικού σχεδιασμού σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, με δυνατότητα εξειδίκευσης τους σε συγκεκριμένες διοικητικές ενότητες ενδοπεριφερειακού επιπέδου ή ειδικές θεματικές ενότητες εθνικού χώρου (π.χ. παράκτιες, νησιωτικές περιοχές).
  • μηχανισμών ολοκληρωμένης παρέμβασης σε κρίσιμες γεωγραφικές ενότητες του εθνικού χώρου (π.χ. παράκτιες, ορεινές, δυσπρόσιτες, νησιωτικές, παραμεθόριες, σεισμοπαθείς ή άλλες περιοχές), καθώς και σε μειονεκτούσες αστικές περιοχές με έντονα προβλήματα αναπτυξιακής υστέρησης, κοινωνικής συνοχής και περιβαλλοντικής υποβάθμισης. 
  • νέων καινοτόμων μηχανισμών τεχνογνωστικής στήριξης του χωροταξικού σχεδιασμού, μέσω της δημιουργίας Εθνικού Δικτύου Πληροφοριών για το Χωροταξικό Σχεδιασμό. Στόχος του είναι να επιτρέψει τη συνεχή τροφοδότηση του εθνικού, ειδικού και περιφερειακού σχεδιασμού της χώρας με αξιόπιστα και συγκρίσιμα στοιχεία και πληροφορίες και την επεξεργασία του στο πλαίσιο του συστήματος πληροφορικής. Μέσω του δικτύου αυτού συστηματοποιείται η συνεργασία και η συμπληρωματικότητα των διαφόρων δημόσιων φορέων για την αποτελεσματική κατάρτιση και εφαρμογή του χωροταξικού σχεδιασμού και παράλληλα δημιουργείται μια στέρεη και ευέλικτη τεχνική και επιστημονική βάση, η οποία επιτρέπει την ανταλλαγή και τη διάδοση πληροφοριών που αφορούν την κατάσταση του χώρου.
Η τέταρτη αρχή συνδέεται με τη διασφάλιση ενός δυναμικού και ευέλικτου χωροταξικού σχεδιασμού, που να μπορεί να εγγυηθεί την έγκαιρη και αξιόπιστη παρακολούθηση των χωρικών εξελίξεων σε ευρωπαϊκό, δια-περιφερειακό και ενδο-περιφερειακό επίπεδο και τη δυνατότητα προσαρμογής του στις συνεχώς μεταβαλλόμενες ανάγκες και δεδομένα.
Ο στόχος αυτός εξασφαλίζεται με τη καθιέρωση:
  • διαδικασίας συνεχούς παρακολούθησης των εγκεκριμένων στρατηγικών χωροταξικών πλαισίων
  • διαδικασίας, ανά δύο έτη, αξιολόγηση για όλες τις κλίμακες και τα επίπεδα του χωροταξικού σχεδιασμού
  • περιοδικής διαδικασίας αναθεώρησης των πλαισίων.
Η πέμπτη αρχή συνδέεται με την κατοχύρωση της ασφάλειας δικαίου και της αρχής της εμπιστοσύνης στη χωροθέτηση ιδιωτικών και δημόσιων έργων και δραστηριοτήτων.
 
Η έκτη αρχή συνδέεται με την υποστήριξη μέσω του χωροταξικού σχεδιασμού της διοικητικής και οικονομικής ανασυγκρότηση της χώρας.
 
 
Βασικό Σχετικό Θεσμικό Πλαίσιο 
Για την ολοκληρωμένη Χωρική και Αειφόρο Ανάπτυξη Ο νόμος 2742 βρίσκεται σε άμεση σχέση:
  • με την Υπουργική Απόφαση 51949  για την «Παρακολούθηση και αξιολόγηση της εφαρμογής του Γενικού των Ειδικών και των Περιφερειακών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης».
  • με το Νόμο 2508/1997 για τη «Βιώσιμη οικιστική ανάπτυξη των πόλεων και οικισμών της χώρας» (ΦΕΚ Α 124/13.06.1997) και
  • με το Νόμο 1650/1988 για την «Προστασία του περιβάλλοντος» (ΦΕΚ 160 Α/16.10.1988)

 

Ρυθμιστικά Σχέδια Αθήνας & Θεσσαλονίκης

Τα δύο πρώτα Ρυθμιστικά Σχέδια στην Ελλάδα, θεσμοθετήθηκαν με Νόμους το 1985 και αφορούσαν στις μητροπολιτικές περιοχές
α) Αττικής (Νόμος 1515/1985) και
β) Θεσσαλονίκης (Νόμος 1561/1985).

α) Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας
Το Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας (ΡΣΑ) θεσμοθετήθηκε με το Νόμο 1515/1985 με τον οποίον ιδρύθηκε και ο Οργανισμός Αθήνας.

Ο νόμος αυτός ορίζει ότι:
Ρυθμιστικό σχέδιο της ευρύτερης περιοχής της Αθήνας (ΡΣΑ) είναι το σύνολο των στόχων, των κατευθύνσεων, των προγραμμάτων και των μέτρων που προβλέπονται ως αναγκαία για τη χωροταξική και πολεοδομική οργάνωσή της, στα πλαίσια των πενταετών προγραμμάτων οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης.

Στόχοι και κατευθύνσεις
Γενικότεροι στόχοι που καθορίζονταν για την ευρύτερη περιοχή της Αθήνας :
α) Ανάδειξη ιστορικότητας Αθήνας και αναβάθμιση του κέντρου της.
β) Βελτίωση ποιότητας ζωής των κατοίκων και προστασία φυσικού περιβάλλοντος.
γ) Εξισορρόπηση κοινωνικών ανισοτήτων από περιοχή σε περιοχή.
δ) Διεύρυνση επιλογών κατοικίας, εργασίας, αναψυχής και ψυχαγωγίας σε κάθε περιοχή της Θεσσαλονίκης.
ε) Ποιοτική αναβάθμιση κάθε γειτονιάς και προστασία περιοχών κατοικίας από οχληρές χρήσεις.
Το πρόγραμμα προστασίας περιβάλλοντος περιλαμβάνει μέτρα :
α) Οικολογικής ανασυγκρότησης, προστασίας γεωργικής γης, δασών, υδροβιότοπων και λοιπών στοιχείων φυσικού περιβάλλοντος.
β) Προστασίας τοπίου, ακτών και περιοχών φυσικού κάλλους.
γ) Προστασίας ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς.
δ) Περιορισμού ρύπανσης.
ε) Αναβάθμισης ιδιαίτερα υποβαθμισμένων περιοχών.

β) Ρυθμιστικό Σχέδιο Θεσσαλονίκης

Το Ρυθμιστικό Σχέδιο Θεσσαλονίκης (ΡΣΘΕ) θεσμοθετήθηκε με το Νόμο 1561/1985 με τον οποίον ιδρύθηκε και ο Οργανισμός Θεσσαλονίκης.
Ρυθμιστικό σχέδιο της ευρύτερης περιοχής της Θεσσαλονίκης (ΡΣΘΕ) είναι το σύνολο των στόχων, των κατευθύνσεων, των προγραμμάτων και των μέτρων που προβλέπονται ως αναγκαία για τη χωροταξική και πολεοδομική οργάνωσή της, στα πλαίσια των πενταετών προγραμμάτων οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης.

Στόχοι και κατευθύνσεις Γενικότεροι στόχοι που καθορίζονταν για την ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης :
α) Ανάδειξη ιστορικότητας Θεσσαλονίκης και αναβάθμιση του κέντρου της.
β) Βελτίωση ποιότητας ζωής των κατοίκων και προστασία φυσικού περιβάλλοντος.
γ) Εξισορρόπηση κοινωνικών ανισοτήτων από περιοχή σε περιοχή.
δ) Διεύρυνση επιλογών κατοικίας, εργασίας, αναψυχής και ψυχαγωγίας σε κάθε περιοχή της Θεσσαλονίκης.
ε) Ποιοτική αναβάθμιση κάθε γειτονιάς και προστασία περιοχών κατοικίας από οχληρές χρήσεις.
Το πρόγραμμα προστασίας περιβάλλοντος περιλαμβάνει μέτρα :
α) Οικολογικής ανασυγκρότησης, προστασίας γεωργικής γης, δασών, υδροβιότοπων και λοιπών στοιχείων φυσικού περιβάλλοντος.
β) Προστασίας τοπίου, ακτών και περιοχών φυσικού κάλλους.
γ) Προστασίας ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς.
δ) Περιορισμού ρύπανσης.
ε) Αναβάθμισης ιδιαίτερα υποβαθμισμένων περιοχών.
Το Ρυθμιστικό Σχέδιο Θεσσαλονίκης πρόκειται να επικαιροποιηθεί.
Στόχος είναι η εναρμόνιση των στόχων και κατευθύνσεων χωροταξικής και πολεοδομικής οργάνωσης της Ευρύτερης Περιοχής της Θεσσαλονίκης με τις σύγχρονες εθνικές και περιφερειακές πολιτικές.

Το Σχέδιο Νόμου για το Νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο Θεσσαλονίκης βρίσκεται σε στάδιο διαβούλευσης.

- Σχέδιο Νόμου Ρυθμιστικού Σχεδίου Θεσσαλονίκης

- Χάρτες: Χάρτης 18  Χάρτης 19 Χάρτης 20 Χάρτης 21  Χάρτης 22_A

- Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων

 

| | | | | |